तक्रार निवारण आणि फीडबॅक
तक्रार निवारण आणि फीडबॅक
तक्रार निवारण म्हणजे नागरिक किंवा ग्राहकांच्या समस्या, तक्रारी आणि सूचना समजून घेऊन त्यावर योग्य ती कारवाई करून त्यांचे निराकरण करणे, तर फीडबॅक म्हणजे एखाद्या सेवेबद्दल किंवा अनुभवाबद्दल दिलेला अभिप्राय (Feedback), जो सुधारणांसाठी महत्त्वाचा असतो. महाराष्ट्रात ‘आपले सरकार’ यासारख्या ऑनलाइन प्रणाली नागरिकांना तक्रार नोंदवण्यासाठी आणि फीडबॅक देण्यासाठी व्यासपीठ उपलब्ध करून देतात.
तक्रार निवारण प्रक्रिया (Grievance Redressal Process):
- तक्रार नोंदवणे: नागरिक ऑनलाइन पोर्टल (उदा. CPGRAMS, आपले सरकार), टोल-फ्री क्रमांक किंवा संबंधित विभागाच्या मोबाईल ॲपद्वारे तक्रार नोंदवू शकतात.
- टोकन नंबर मिळवणे: तक्रार नोंदवल्यानंतर नागरिकांना एक टोकन नंबर मिळतो, ज्याद्वारे ते तक्रारीच्या स्थितीचा मागोवा घेऊ शकतात.
- तक्रार निवारण: संबंधित अधिकारी टोकन नंबरच्या मदतीने तक्रारीचे २१ कार्यालयीन दिवसांत किंवा विहित मुदतीत निराकरण करण्याचा प्रयत्न करतात.
- फीडबॅक देणे: तक्रार निवारणानंतर, नागरिक सेवेच्या गुणवत्तेवर ‘समाधानी’ किंवा ‘असमाधानी’ असा फीडबॅक देऊ शकतात.
फीडबॅकचे महत्त्व:
- सेवा सुधारणा: फीडबॅकमुळे संस्थांना त्यांच्या सेवा आणि प्रक्रिया सुधारण्यास मदत होते.
- ग्राहक समाधान: ग्राहकांच्या सूचना विचारात घेतल्याने त्यांचे समाधान वाढते.
- पारदर्शकता: फीडबॅक प्रणालीमुळे कारभारात पारदर्शकता येते.
महाराष्ट्रातील काही प्रमुख यंत्रणा:
- आपले सरकार: महाराष्ट्र शासनाची ऑनलाइन सेवा, जी नागरिकांच्या समस्या थेट शासनाकडे पोहोचवते.
- CPGRAMS: केंद्र सरकारची २४/७ उपलब्ध असलेली ऑनलाइन प्रणाली, जी भारत सरकार आणि राज्यांच्या सर्व मंत्रालये/विभागांना जोडते.
- UIDAI: आधार संदर्भात तक्रारी व फीडबॅकसाठी मदत@uidai.gov.in हा ईमेल आयडी उपलब्ध आहे.
तक्रार कुठे नोंदवावी?
- वीज तक्रार: टोल-फ्री क्रमांक १९१२ किंवा १९१२० वर संपर्क साधा.
- सामान्य तक्रार: आपले सरकार पोर्टल किंवा CPGRAMS पोर्टल वापरा.
- आरोग्य/इतर सेवा: संबंधित विभाग किंवा मंत्रालयाच्या वेबसाइटला भेट द्या
